Dr. Peter Morée

* 1964

  • “Dat was eigenlijk het tweede moment waarop mijn ouders inzagen dat je met religie voorzichtiger en toleranter moet omgaan. Het eerste moment was, denk ik, toen ik ongeveer zes jaar oud was en mijn broer kinderverlamming kreeg. Vaccinaties bestonden natuurlijk al, die waren er gewoon, maar in die kringen werd - en wordt deels nog steeds - gezegd dat je je niet moet laten vaccineren, omdat God ons beschermt. En als je dan toch ziek wordt, dan is dat Gods wil. Daarom liet men zich niet vaccineren. Zo kwamen er telkens weer golven van kinderverlamming. En bij zo’n golf, toen hij vier was en ik zes, werd mijn broer getroffen.” — “Dus dat was je jongere broer?” — “Ja, de jongere. En een van de eerste gevolgen was dat hij niet meer kon lopen.”

  • “Die zekerheid was behoorlijk groot. In die zin dat ik me niet hoefde te verhouden tot de mogelijkheid om niet te geloven of om niet bij de kerk te horen - dat was simpelweg geen optie binnen die wereld. Je moest je daar dus op de een of andere manier toe verhouden. Ik kan me goed voorstellen dat zo’n vanzelfsprekende zekerheid een positief effect heeft, bijvoorbeeld op je ontwikkeling en je zelfvertrouwen, als dat relevant is. Het negatieve was natuurlijk dat er voor mij pas echt, laten we zeggen rond mijn achttiende, een wereld openging die ik tot dan toe helemaal niet kende. Dat gebeurde toen ik ging studeren. Opeens moest ik me verhouden tot het besef dat de wereld veel, veel kleurrijker was dan ik me tot dan toe had voorgesteld. Dat vond ik niet vervelend — integendeel, ik was erdoor gefascineerd - maar precies daarin school ook het probleem. Of in elk geval: toen wás dat zo.”

  • “Ik herinner het me nog heel precies, waar ik toen woonde. Er waren natuurlijk nog geen mobiele telefoons. Ik woonde in een studentenhuis, een vrij groot gebouw eigenlijk, met zo’n tien mensen. We hadden één telefoon, beneden op de gang. Ik woonde op de eerste verdieping. Op een dag ging de telefoon. Ik liep naar beneden en het was Henri. Volgens mij vroeg hij vrijwel meteen of ik interesse had in een studiejaar in Praag. Dat verraste me enorm, natuurlijk - ik was nog nooit in Praag geweest. Ik wist wel dat hij daar bepaalde contacten had, dat hij bij die kring hoorde en dat er ‘iets’ speelde, maar het verbaasde me echt dat hij juist aan mij dacht. Ik had helemaal niet het gevoel dat ik me in die richting had geprofileerd. Ik zei hem dus dat ik geïnteresseerd was, maar dat ik eerst wat meer wilde weten. We spraken af, en hij regelde ook een ontmoeting met Hebe Kohlbrugge, die eigenlijk op de achtergrond de centrale rol speelde. Uit die gesprekken kwam uiteindelijk mijn eerste reis naar Tsjechoslowakije voort - dat zal in 1985 zijn geweest.”

  • Celé nahrávky
  • 1

    Praha, 12.03.2025

    (audio)
    délka: 02:03:11
    nahrávka pořízena v rámci projektu Stories of the 20th Century TV
  • 2

    Praha, 19.03.2025

    (audio)
    délka: 03:22:14
    nahrávka pořízena v rámci projektu Stories of the 20th Century TV
  • 3

    Praha, 20.06.2025

    (audio)
    délka: 03:02:09
    nahrávka pořízena v rámci projektu Stories of the 20th Century TV
Celé nahrávky jsou k dispozici pouze pro přihlášené uživatele.

Voor sommige waarden moet je strijden, risico’s nemen en offers brengen

Peter Morée, 1987
Peter Morée, 1987
zdroj: Witness´s archive

Peter Morée werd op 28 januari 1964 in Nederland geboren. Hij groeide op in een gezin dat werd gekenmerkt door een conservatief-protestantse geloofstraditie. Na het behalen van zijn eindexamen aan het gymnasium in 1982 begon hij theologie te studeren aan de Universiteit Utrecht. Tijdens zijn universitaire studie raakte hij betrokken bij de activiteiten van Hebe Kohlbrugge, een Nederlandse protestantse theologe. In dat kader kreeg hij de opdracht contact te onderhouden met dissidente en evangelische kringen in Tsjechoslowakije en geheime correspondentie over te brengen. Een beslissend keerpunt in zijn leven vormde een studiejaar in Praag, waar hij vanaf oktober 1985 studeerde aan de Comenius Evangelische Theologische Faculteit. Hij ontmoette er predikanten van de Evangelische Kerk die door het regime werden onderdrukt, evenals organisatoren van zogenoemde huiskamerseminars. Hun innerlijke vrijheid maakte diepe indruk op hem. Gaandeweg kwam hij tot het inzicht dat het noodzakelijk is om voor dergelijke waarden te strijden en daarbij ook risico’s te nemen. In het voorjaar van 1987 smokkelde hij in het geheim het manuscript van een nieuwe kerkelijke liedbundel naar Nederland, die later verscheen onder de titel Nová píseň (Nieuw lied). Tussen 1987 en 1990 studeerde hij in Utrecht theologie en slavistiek, met een specialisatie in de Tsjechische taal. In november 1989 bevond hij zich in Praag tijdens de gebeurtenissen van de Fluwelen Revolutie. Aan zijn promotieonderzoek over Milíč van Kroměříž werkte hij al sinds 1990; zijn proefschrift verdedigde hij in 1998 in Amsterdam. In oktober 1993 verhuisde hij definitief naar Praag om werkzaam te zijn aan de Evangelische Theologische Faculteit (ETF), waar hij ook trouwde. Aan de ETF richtte hij zich op de moderne kerkgeschiedenis, met bijzondere aandacht voor de rol van de Evangelische Kerk tijdens het communistische regime en voor de figuur van Josef Lukl Hromádka. Daarnaast was hij medeoprichter van de mensenrechtenorganisatie Institut Pontes, die zich inzette voor de ondersteuning van onafhankelijke dissidente en kerkelijke initiatieven op Cuba. In 2025 was Peter Morée verbonden aan de afdeling Kerkgeschiedenis van de Evangelische Theologische Faculteit van de Karelsuniversiteit en woonde hij in Praag.